19 sierpnia

1909
urodził się Jerzy Andrzejewski prozaik, publicysta; po 1945 czynny w życiu politycznym i kulturalnym (Partia i twórczość pisarza 1952); utwory ewoluujące od problematyki moralnej i religijnej (Ład serca 1938, Noc 1945), przez tematykę polityczną (Popiół i diament 1948), do przewartościowań idei i wizji współczesnej kultury (Ciemności kryją ziemię 1957, Bramy raju 1960, Idzie skacząc po górach 1963, Miazga, wydanie poza cenzurą 1979); opowiadania, dzienniki. Zmarł w 1983.


1936
zmarł Federico Garcia Lorca, hiszpański poeta i dramatopisarz.
Jeden z najwybitniejszych przedstawicieli hiszpańskiej literatury XX w. Urodził się w 1898. Jest zaliczany do pokolenia 1927; 1929–30 odbył podróż do USA i na Kubę, z której wrażenia zawarł w zbiorze surrealistycznych wierszy Poeta en Nueva York (1940); bogata, przepojona liryzmem twórczość, w której znajduje odbicie zainteresowanie muzyką i malarstwem, a także folklorem Andaluzji, łączy motywy ludowe z problematyką ogólnoludzką.
 


1970
zmarł Paweł Jasienica, właściwie Leon Lech Beynar, polski pisarz historyczny i publicysta. Urodził się w 1909. Autor eseistycznej syntezy dziejów Polski (Polska Piastów 1960, Polska Jagiellonów 1963, Rzeczpospolita Obojga Narodów, cz. 1–3 1967–72), w której ukazał rozwój i upadek polskiej państwowości, poświęcając szczególną uwagę działaniom ośrodków władzy. W szkicach Polska anarchia (1988) polemizował z tezą o anarchicznych skłonnościach ogółu szlachty jako przyczynie słabości i rozkładu państwa; ponadto m.in. szkice Myśli o dawnej Polsce (1960), Ostatnia z rodu (1965), Rozważania o wojnie domowej (wyd. poza cenzurą, 1978); książki o powstaniu styczniowym (Dwie drogi 1960, wydanie uzupełnione 1963); reportaże poświęcone archeologii słowiańskiej (Świt słowiańskiego jutra 1952, wyd. 2 pt. Słowiański rodowód 1961); Pamiętnik (wyd. poza cenzurą 1986).